Od 23 października b.r. obowiązywać będą nowe wzory formularzy składanych przez podatników, podatku od spadków i darowizn: SD-3, SD-3/A oraz SD-Z2. Zmiana wynika z wchodzących z w/w datą nowelizacji Kodeksu cywilne (chodzi o tzw. zapis windykacyjny) oraz ustawy o podatku od spadków i darowizn, a także zmianą obowiązująca od 1 września- nowelizacja ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników- znoszącą obowiązek posługiwanie się NIP.
(„Nowe formularze podatku od spadków i darowizn”, www.gazetaprawna.pl z 2011-10-12)

Przypominamy, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 24 czerwca 2011 r. (Dz. U. nr 140, poz. 818), wydrukowane paragony z kasy fiskalnych, wystawione za sprzedaż dokonaną do 31 grudnia 2012 r. będzie można zniszczyć po dwóch latach. Dwuletni termin liczony jest od końca roku, w którym dokonano sprzedaży. Zasady te obowiązują dla każdej sprzedaży dokonanej do końca 2012r. Powyższe stanowisko potwierdzają organy skarbowe oraz Ministerstwo Finansów.
(A. Koleśnik, Rzeczpospolita, 24-08-2011)

Wydawanie posiłków uczniom i nauczycielom jest wolne od podatku VAT. Ale, gdy korzystają z nich inne osoby np. pracownicy administracyjni, szkoła powinna naliczyć podatek. Takie stanowisko przyjmują organy skarbowe (interpretacja indywidualna Izby Skarbowej w Poznaniu z 12 sierpnia b.r., sygn. ILPP4/443-358/11-4/BA), Ministerstwo Finansów, a także Biuro Informacji Podatkowej. Wynika to ze ścisłej interpretacji przepisów podatkowych (art. 43 ustawy o VAT), wspartego orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
(M. Maj, Rzeczpospolita, 26-08-2011)

Zgodnie z interpretacją indywidualną Izby Skarbowej w Poznaniu z 8 sierpnia b.r. (sygn. ILPB1/415-682/11-2/AO), mieszkanie należąc do małżeństwa prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, jeśli nie zostało wniesione aportem do spółki, nie może być amortyzowane. Zdaniem organu podatkowego przepisy dotyczące amortyzacji  środków trwałych (art. 22c ustawy o PIT), stosuje się do spółki cywilnej, a nie jej wspólników. Jednocześnie organ podatkowy uznał, że kosztem uzyskania przychodu w takiej sytuacji mogą być: zapłacone odsetki od raty kredytowej, wydatki związane z jego eksploatacją, remontami oraz bieżące jej naprawy.
(M. Maj, Rzeczpospolita 20-21-08-2011)

Gdy spółka kapitałowa w zamian za umorzenie udziałów, przekaże nieodpłatnie składniki majątku spółki powinna zapłacić VAT. Powyższe wynika z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 1 września b.r. (sygn. akt I FSK 1296/10). Świadczenie takie, w ocenie NSA, ma charakter dostawy towarów, dlatego powstaje obowiązek podatkowy.
(www.gazetaprawna.pl z dnia 05-09-2011)

Partie polityczne nie są organizacjami pożytku publicznego, dlatego nie można odliczyć darowizny przekazanych na te organizacje. Nie jest również możliwe odliczenie od dochodu darowizn przekazanych na rzecz fundacji utworzonych przez partie polityczne, czy polityka działającego jako osoba fizyczna (komitet wyborczy danego kandydata). Odpisów nie mogą dokonać osoby fizyczne, jaki
i osoby prawne (spółki).
(www.gazetaprawna.pl z dnia 09-09-2011)

Od 1 wrześnie b.r. weszła w życie nowelizacja ustawy o VAT i prawo o miarach (Dz. U. z 2011 nr 64, poz. 332). Zmienione przepisy nakładają na osoby używające kas fiskalnych nowe obowiązki. Są nimi:

Ponadto nowe przepisy przewidują opłaty za wydania lub odmowę wydania potwierdzenia, że kasa spełnia funkcje, kryteria oraz warunki techniczne, którym musi odpowiadać. Nastąpiła również zmiana organu wydającego powyższe zaświadczenie- od teraz będzie nim Główny Urząd Miar (we Wrocławiu: Obwodowy Urząd Miar przy ul. Młodych Techników 61/63).
(G.J. Leśniak, Rzeczpospolita, 01-09-2011)

Od 1 września b.r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2011, nr 171, poz. 1016). Zmiany likwidują konieczność posługiwania się numerem identyfikacji podatkowej (NIP) przez osoby fizyczne. Od początku tego miesiąca osoby, które nie są przedsiębiorcami i nie są zarejestrowane jako podatnicy VAT, nie mają obowiązku posługiwania się przed urzędami skarbowymi (US) NIP, poza sytuacjami, gdy wymagają tego przepisy prawa. Od 1 stycznia 2012r. NIP, w odniesieniu do osób nie prowadzących działalności gospodarczej, zostanie całkowici zniesiony. Jedynym numerem identyfikacyjnym zostanie nr PESEL. Oznacza to, że osoby, które będą chciały rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej pod swoim nazwiskiem po tej dacie będą musiały wystąpić o nadanie nowego NIP do naczelnika US. Z początkiem 2012r. zniknie też obowiązek aktualizacji danych, które są zawarte w rejestrze PESEL- zostanie to zrobione z urzędu. Ale podatnik będzie musiał zgłosić do US zmianę adresu zamieszkania, jeśli jest inny niż adres zameldowania. Zmiana tych danych będzie następowała poprzez wypełnienie formularza ZAP-3 (jego wzór nie został jeszcze opracowany przez Ministra Finansów). Co ważne, aktualizację będzie również można dokonać na druku PIT wraz ze złożeniem deklaracji rocznej.
(M. Pogroszewska, Rzeczpospolita 01-09-2011)

Jeśli wykonywanie konkretnych zleceń, wymaga posiadania określonej wiedzy lub umiejętności, to przedsiębiorstwo, które w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą korzysta z usług podmiotów zewnętrznych, ma prawo skierować współpracownika na szkolenie czy kurs, sfinansować je z własnych środków i zaliczyć to do kosztów uzyskania przychodu. Można tak zrobić szczególnie, gdy zapisy umowy zawartej między przedsiębiorcą a współpracownikiem przewidują obowiązek posiadania specjalistycznej wiedzy oraz obowiązek uczestniczenia w szkoleniach lub kursach. Za powyższym przemawia utrwalony pogląd doktryny i orzecznictwa, wywiedziony z wykładni art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (odpowiednio art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Szkolenia takie mają za cel prawidłowe wykonanie usługi, czyli wpływają na sprzedaż, co równa się uzyskaniu opodatkowanego przychodu. Co więcej przepisy ustaw podatkowych nie regulują określonego kręgu osób, które mogą brać udział w szkolenia czy kursach finansowanych ze środków przedsiębiorstwa.
(E. Głębicka, Rzeczpospolita, 30-08-2011)

Zgodnie z wyrokiem ETS z 15 września b.r. (sygn. akt połączonych spraw C-180/10 i C-181/10), rolnik dokonując sprzedaży działek rolnych będących jego własnością nie będzie musiał płacić podatku VAT.  Obowiązek podatkowy nie będzie obowiązywał nawet wtedy, gdy ziemia rolna zostanie przekształcona w grunty budowlane. Nie ma też znaczenia czy właściciel ma jedną czy wiele działek. Jeśli jednak będzie on działał jak przedsiębiorca, np. skupował działki, prowadził działania reklamowe, a następnie sprzedawał nabyte działki, będzie musiał opodatkować taką sprzedaż VAT.
(www.gazetaprawna.pl z dnia 16-09-2011)

Najbliższa rodzina zwolniona jest od zapłaty podatku od spadku i darowizn pod warunkiem złożenia urzędowego formularza SD-Z2 w urzędzie skarbowym. Formularz ten trzeba złożyć w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W przypadku, gdy stwierdzenie nabycia spadku odbywa się przed notariuszem, terminem, od którego liczony jest 6 miesięczny termin to data zarejestrowania tu poświadczenia dziedziczenia.
(www.gazetaprawna.pl z 16-09-2011)

Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FSK 1370/10, spadkobierca ma prawo do odliczenia części podatku VAT za materiały budowlane nabyte przez spadkodawcę. Nie ma znaczenia czyje dane widnieją na fakturze VAT. Powyższe orzeczenie NSA wywiódł z przepisów Ordynacji podatkowej (art. 97 §1).
(www.gazetaprawna.pl z dnia 21-09-2011)

13 września b.r. podpisano nową umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Republiką Czeską. Jako najważniejsze zmiany Ministerstwo Finansów wskazuje: rozszerzenie możliwości dokonania korekt zwrotnych, zmianę definicji pojęcia należności licencyjnej oraz zamieszczenie klauzuli o pełnej wymianie informacji podatkowych między polskimi a czeskimi urzędami skarbowymi. Zgodnie z przepisami Konstytucji nowa umowa zacznie obowiązywać po wyrażeniu, w drodze ustawy, zgody przez parlament.
(www.gazetaprawna.pl z dnia 19-09-2011)

Jeśli podarowany pracownikowi prezent urodzinowy ma charakter motywacyjny, można go zaliczyć jako koszt uzyskania przychodu. Podstawą uwzględnienia wydatku w kosztach uzyskania przychodu jest wykazanie, że ma on na celu uzyskanie przychodu, zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodu, w przypadkach przewidzianych przez ustawy podatkowe. Dlatego możliwe jest odliczenie takich kosztów, bo ich celem jest motywacja pracownika, zwiększająca integrację z przedsiębiorstwem w którym pracuje, wpływająca na jego efektywność, czyli pośrednio na zwiększenie przychodów. W przypadku prezentów dla pracowników znaczenia ma również sposób ich finansowania. Gdy prezenty były finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS), nie mogą one być ujęte w kosztach uzyskania przychodu- odliczeniu podlega odpis na ZFŚS. Jeśli natomiast prezent został sfinansowany ze środków obrotowych firmy można je odliczyć jako koszt uzyskania przychodu.
(www.gazetaprawna.pl z dnia 20-09-2011)

Od 1 lipca b.r. przedsiębiorca- osoba fizyczna- może bezpośrednio przekształcić formę prowadzonej działalności gospodarczej na spółkę kapitałową (spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółkę akcyjną). Ustawą z dnia 25 marca 2011r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. 2011 nr 106, poz. 622) dodano do działu III w tytule IV Kodeksu spółek handlowych rozdział 6, który wprowadza możliwość dokonania tej czynności.
Procedura przekształcenia uregulowana ustawą z 25 marca 2011r. zakłada dokonanie następujących czynności:

Jak wynika z powyższego, do dokonania przekształcenia niezbędne jest skorzystanie z usług biegłego rewidenta oraz notariusza. Z praktycznego punktu widzenia konieczna będzie również pomoc ze strony księgowego, doradcy podatkowego i rady prawnego lub adwokata.
Zaznaczyć trzeba, że spółce powstałej w skutek przekształcenia przedsiębiorcy, przysługują wszystkie prawa i obowiązki jakie miał przedsiębiorca przed przekształceniem, w szczególności dotyczy to zwolnień ulg i koncesji. Wyjątkiem od powyższego są ulgi podatkowe, co wynika ze zmiany podstawy opodatkowania, z podatku dochodowego od osób fizycznych lub podatku ryczałtowego na podatek od osób prawnych.
Jeśli przedsiębiorstwo jest przekształcane w jednoosobową spółkę, wartość poszczególnych składników majątku ustalana na podstawie wykazu majątku, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od osób fizycznych na dzień przekształcenia. Wykaz ten musi spełniać wymagania wynikające z art. 24 ust. 3 u.p.d.o.f.
(D. Stec, Forum doradców podatkowych, nr 9 (138), wrzesień 2011)

Najwyższy Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2011r. (sygn. akt I FSK 1682/10), orzekł, że dowodem na dokonanie transakcji nabycia towaru może być nie tylko faktura VAT, ale każdy inny nie budzący wątpliwości dowód, gdy wszelkie inne dane dotyczące transakcji odpowiadają rzeczywistości. Zatem jeśli organy kontroli skarbowej w toku prowadzonego postępowania wykaże, że wskazana przez przedsiębiorcę faktura jest wadliwa, możliwe jest udowodnienie, że transakcji była rzeczywiście dokonana. Takimi dowodami mogą być: zeznania świadków, rzetelnie i niewadliwe księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, informacje podatkowe.
(www.gazetaprawna.pl z dnia 20-09-2011)

Limity uregulowane w ustawach podatkowych (o PIT, CIT i VAT), określone w Euro, od 1 stycznia 2012r. będzie trzeba obliczać przy zastosowaniu średniego kursu NBP z 3 października 2011r. Wyniósł on 4,4370 zł. Oznacza to istotną zmianę, gdyż średni kurs obowiązujący przy obliczaniu limitów w 2011r. wynosił 3,9465 zł.
VAT. Ustaw o VAT określa limity dla uznania podmiotu za małego podatnika. I tak przy sprzedaży granicą jest kwota odpowiadająca równowartości 1,2 mln Euro, wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku). Przy prowadzeniu działalności maklerskiej, polegającej na zarządzaniu funduszami powierniczymi będąc agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu jeśli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 45 tys. Euro.
PIT i CIT. Podobnie jak ustawa o VAT, ustawy o podatkach dochodowych przewidują górną granicę dochodów dla uznania za małego podatnika- 1,2 mln Euro. Zgodnie z ustawą o PIT podatnicy, którzy rozpoczęli działalność gospodarczą oraz mali podatnicy mogą dokonywać jednorazowych odpisów amortyzacyjnych w roku, w którym środki zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grup 3-8 klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości 50 tys. Euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych.
Podatek ryczałtowy. Zryczałtowany podatek od dochodów ewidencjonowanych opłacany jest jeśli w roku poprzedzającym dany rok podatkowy podatnik uzyska przychody z działalności prowadzonej wyłącznie samodzielnie w wysokości nieprzekraczającej 150 tys. Euro albo, gdy uzyskali przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki nie przekroczyła 150 tys. Euro. Podatek ryczałtowy jest również opłacany przez podatników, którzy w roku poprzedzającym rok podatkowy prowadzili samodzielność działalność gospodarczą lub w formie spółki, z której przychody były opodatkowane wyłącznie w formie karty podatkowej lub były opodatkowane za część roku w formie karty podatkowej i za część roku na ogólnych zasadach, a łączne przychody w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 150 tys. Euro. Przychody opodatkowane w formie karty podatkowej oblicza się tylko na podstawie wystawionych faktur lub rachunków.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że sprzedaż własnej działki nie podlega opodatkowaniu VAT (sygn. akt I FSK 1289/10). Orzeczenie to związek z wyrokiem ETS z 15 września b.r. (sprawy C-180/10, C-181/10) i potwierdza zawarte tam argumenty (patrz biuletyn A.F.O.- 9/2011).
(P. Molik, „Jednorazowa sprzedaż działki bez VAT”, www.gazetaprawna.pl z 2011-10-10)

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 października b.r. (sygn. akt II FSK 517/10) orzekł, że przychód z akcji oferowanych w ramach programów motywacyjnych powstaje w momencie ich zbycia. Będzie to przychód z kapitałów pieniężnych. Nie ma znaczenia kwota nabycia takich akcji.
(A. Tarka, „W dacie nabycia nie ma PIT”, Rzeczpospolita z 2011-10-06)

Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II FSK 733/10) orzekł, że nie ma podstawy prawnej do stosowania wyższej stawki podatku dla garaży znajdujących się w budynku mieszkalnym. Tym samym garaże umiejscowione w budynkach mieszkalnych powinny być opodatkowane taką samą stawką jak mieszkania, a nie przy zastosowaniu kwot podatku od m2 jak dla nieruchomości użytkowej.
(P. Moli, „Gmina nie może podnieść stawki podatku od nieruchomości na garaż”, www.gazetaprawna.pl z 2011-10-13)

18 października b.r. Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie, w którym uznał przepisy ustawy o kontroli skarbowej dopuszczające naliczanie odsetek od zaległości podatkowych w przypadku, jeśli postępowanie prowadzone było przez urząd kontroli skarbowej (UKS), za niezgodny z konstytucją. Odsetki naliczane w toku postępowania prowadzonego przez UKS były wyższe niże te naliczane, gdy postępowanie toczyło się przed urzędem skarbowym. Tym samym wszyscy przedsiębiorcy, którzy zostali poszkodowani przez zastosowanie tych przepisów mogą domagać się zwrotu naliczonych odsetek. Zaznaczyć trzeba, że zakwestionowane przez TK przepisy obowiązywały w latach 2003-2010.
(„TK: przepis dotyczący naliczania odsetek od zaległości podatkowych jest niekonstytucyjny”, www.gazetaprawna.pl z 2011-10-18)

Jeśli przedsiębiorca kupi zimowe ogumienie do samochodów używanych przy wykonywaniu działalności gospodarczej, ich cenę może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Wynika to z tego, że działanie takie ma na celu zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodu.
(P. Moli „Opony na zimę są kosztem uzyskania przychodu”, www.gazetaprawna.pl z 2011-10-19)

Naczelny Sądu Administracyjny w Uchwale pełnego składu Izby Finansowej z 2011-10-24, sygn. akt II FPS 7/10, orzekł, że wykupione dla pracowników przez pracodawców abonamenty medyczne są dla nich przychodem z nieodpłatnych świadczeń. Tym samym potwierdzone została stanowisko wyrażone przez NSA w uchwale w składzie siedmiu sędziów z 2010-05-24, sygn. akt II FSK 1/10. Konsekwencją uchwały z 24 października jest to, że przychodem jest sama możliwość skorzystania usługa medyczna, a nie tylko konkretna usługa jaką pracownik może otrzymać.
(P. Molik „NSA każe pobierać PIT od pakietów medycznych”, www.gazetaprawna.pl z 2011-10-25)

Zgodnie uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 2011-10-24, sygn. akt I FPS 2/11, sprzedaż udziału w prawie użytkowania wieczystego oraz współwłasności budynku podlega opodatkowaniu VAT jak dostawa towaru. Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniając uchwałę powołał się na konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, bo różnicowanie sytuacji prawnopodatkowej właścicieli od użytkowników oznaczałoby, że drudzy nie płaciliby VAT, gdyby uznać, że nie mamy do czynienia z dostawą towaru, dokonując takich transakcji. 
(P. Molik „Udziały w nieruchomości to towar przy rozliczeniach VAT”, www.gazetaprawna.pl z 2011-  10-25)

W związku z opublikowanym 20 października b.r. obwieszczeniem Ministra Finansów, uchwalane przez rady gmin stawki podatków i opłat w 2012 roku będą mogły być wyższe. Kwoty podatków i opłat lokalnych mają ustalony maksymalny limit, stawek kwotowych. I tak w przypadku podatku od nieruchomości gminy będą mogły pobierać do 70gr./m2 (obecnie 0,67 gr.) w przypadku nieruchomości mieszkalnych, a od nieruchomości używanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą- 21,94 zł/m2 (obecnie 21,05 zł). Gminy będą mogły również ustalić wyższe stawki podatku od środków transportu, opłat: targowej, miejscowej, uzdrowiskowej oraz od posiadania psów. Te limity wzrosły o wskaźnik inflacji.
(Maj „Wyższe podatki lokalne”, Rzeczpospolita z 2011-10-21)

Od 1 października b.r. obowiązują przepisy ustawy o opiece na dziećmi do lat trzech. Zakłada ona, że składki na ubezpieczenie społeczne (ZUS), będą pokrywane z budżetu państwa przez sam ZUS, ale tylko do wysokości minimalnego wynagrodzenie (przypominamy, że od 2012r.  będzie on wynosił 1500 zł). Gdy niania zarobi więcej, różnicę dopłacą rodzice. Ustawa przewiduje też udogodnienia na poziomie podatku od osób fizycznych (PIT), ale aby z nich skorzystać będzie trzeba opiekować się dziećmi od 20 miesiąca życia do 3 r.ż. Rodzic chcąc zatrudnić opiekunkę do dzieci sam musi pracować lub prowadzić działalność gospodarczą. Konieczne będzie również podpisanie umowy uaktywniającej (określającej m.in.: czas i miejsce sprawowania opieki, liczę dzieci powierzonych opiece, obowiązki opiekunki, wysokości oraz sposób  i termin wypłaty wynagrodzenie,  czas na jaki umowa została zawarta, oraz sposób i warunki zamiany i wypowiedzenia tej umowy). Opiekunka będzie miała prawo wyboru czy będzie opłacać miesięczne zaliczki na PIT, czy też obliczy i opłaci podatek wraz ze złożeniem rocznej deklaracji PIT. Przepisy ustawy przewidują, że do umowy uaktywniającej będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, regulujące umowę o dzieło i umowę zlecenie, co na gruncie prawa podatkowego oznacza, że będzie koszty uzyskania przychodu zostały ustalone na 20%, jakie mogą być odliczane od przychodu pomniejszonego o składki. Co istotne opiekunka (udokumentuje), będzie miała prawo do uwzględniania wyższych kosztów, np. kosztów dojazdu (paliwo lub bilety komunikacji miejskiej), jeśli odpowiednio udowodni.
(M. Pogorzewska „Opiekunka łatwiej rozliczy się z fiskusem”, Rzeczpospolita z 2011-10-17)